Türkiye’nin yeni nesil araç muayene sistemi için imtiyaz sözleşmesi imzalandı.
Türkiye’de 81 ilde araç muayene istasyonlarının yapımı, bakımı, işletilmesi ve araç muayene hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin 2027-2047 dönemi İmtiyaz Hakkı Sözleşmesi imzalandı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ve TURKA’nın imza attığı sözleşmeyle birlikte yeni nesil araç muayene sistemi için geri sayım resmen başladı. Yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım programı kapsamında kurulacak altyapı, 15 Ağustos 2027 itibarıyla hizmete girecek.Türkiye’nin araç muayene altyapısını önümüzdeki 20 yıl boyunca şekillendirecek yeni dönem resmen başlıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ve MOI Ortak Girişim Grubu tarafından kurulan TURKA arasında, 2027–2047 dönemini kapsayan Araç Muayene Hizmetleri İmtiyaz Hakkı Sözleşmesi Ankara’da imzalandı.24 Şubat 2025 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin ardından hukuki, idari ve mali süreçlerin tamamlanmasıyla birlikte TURKA, 15 Ağustos 2027 tarihinden itibaren Türkiye genelinde araç muayene hizmetlerini 20 yıl süreyle yürütecek. Yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım programı kapsamında kurulacak yeni nesil araç muayene altyapısı için işletme hakkı bedeli olarak 1,72 milyar dolar Hazine’ye peşin ödeme gerçekleştirildi. Sözleşme süresi boyunca elde edilecek gelirlerin yaklaşık yüzde 65’i de kamuya aktarılacak.Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nda düzenlenen imza törenine, Ulaştırma ve Altyapı Bakan Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcıları Osman Boyraz ve Ahmet Hamdi Atalay, Özelleştirme İdaresi Başkanı Bekir Emre Haykır, TURKA Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer ve İspanya Ankara Büyükelçisi Cristina Latorre Sancho katıldı.
“20 yıllık yeni dönemin temellerini atıyoruz”
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, törende şöyle konuştu:
“Bugün imzalarını attığımız ihale sürecini tamamladık. Arazideki araç muayene istasyonlarının kurulumları başladı. Toplamda 352 tane araç muayene istasyonuyla vatandaşımıza hizmet edeceğiz. Mümkün olduğu kadar insan faktörünü minimize edeceğiz. Araç ilk istasyona girerken plaka tanıma sistemiyle başlayıp sonrasında da oradaki sürücünün ve teknisyenin mümkün olduğu kadar sürecin içerisinde olmadığı, araç sahibinin olmadığı, tamamen otomasyon sistemiyle ve belli ekranlarda da aşamaları izlenebilen bir sistemi kuracağız. Kredi kartlarından alınan komisyonlar doğrudan buradaki araç sahibi veya şirket sahiplerine yükleniyordu. Biz ihaleye şart koyarak bunun yüklenici tarafından üstlenilmesini sağladık. 2027’nin Ağustos ayında işletmeye girdiğimizde artık kredi kartı problemi ya da kredi kartı komisyon problemi de ortadan kalkacak. En üst seviyede dünyada ne varsa Türkiye’de de o olacak”
Özelleştirme İdaresi Başkanı Bekir Emre Haykır da büyüklüğü, finansman yapısı ve uluslararası yatırımcı ilgisiyle bu işlemin, son yıllarda yalnızca Türkiye’nin değil, Avrupa’nın da en dikkat çekici, en büyük altyapı yatırımı ve imtiyaz projelerinden biri olarak öne çıktığına dikkat çekti. Haykır, “Bu sonuç, ülkemize duyulan uluslararası yatırımcı güveninin, ekonomimizin sağlam temellerinin ve şeffaf, öngörülebilir yatırım ortamının en somut göstergelerinden biridir” dedi.
Finansman aynı gün kapandı
Sözleşmeye TURKA adına imza atan TURKA Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer ise Türkiye’de araç muayene hizmetlerinde yeni dönemin başlangıcını temsil eden bu anlaşmayla üstlendikleri sorumluluğa dikkat çekerek şunları söyledi:
“Türkiye Yüzyılına ve Cumhurbaşkanımızın işaret ettiği vizyona yakışır yeni nesil muayene merkezlerini ülkemize kazandıracağız. Türkiye’nin büyüyen araç parkına uygun, teknolojik altyapısı güçlü ve hizmet kapasitesi yüksek, uluslararası standartlarda, sürdürülebilir ve geleceğin mobilite ihtiyaçlarına cevap veren bir sistem kurmayı planlıyoruz. Vatandaşlarımızın memnuniyetini merkeze alan, hızlı, güvenilir ve şeffaf bir hizmet anlayışıyla çalışacağız. Hedefimiz, 15 Ağustos 2027 itibarıyla yeni sistemi planlanan takvim doğrultusunda hizmete almak.”
Sürecin baştan sona planlandığı gibi ilerlediğini belirten Ezer, “Önümüzde 90 günlük yasal bir ödeme süresi vardı. Bu süreyi beklemeden yükümlülüğümüzü hemen yerine getirdik ve sözleşmeyi imzaladığımız gün finansmanımızı da kapattık. Taahhüt ettiğimiz tüm istasyonları zamanında tamamlayarak hizmete sunacağız” diye konuştu. Ezer ayrıca, projenin tüm aşamalarının Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü’nün sevk ve idaresinde, Bakanlığın denetim ve kontrolü altında yürütüleceğini vurguladı.
Sözleşmeye kadar geçen dönemde saha hazırlıklarının kesintisiz sürdüğünü ifade eden Halis Ezer, Türkiye genelindeki iş ortaklarının yüzde 90’ıyla anlaşmaların tamamlandığını, 20’yi aşkın inşaat firmasıyla eş zamanlı yürütülecek yatırım programı kapsamında istasyonların planlanan takvim doğrultusunda sisteme katılacağını kaydetti. Ezer, yeni nesil araç muayene istasyonu konseptinin kısa süre içinde hizmete alınacak örnek istasyonda ilk kez kamuoyuna tanıtılacağını bildirdi.
Talebi karşılayacak yeni kapasite
Türkiye’de trafiğe kayıtlı araç sayısı 34,5 milyona ulaşırken, yıllık araç muayene sayısı tekrarlanan işlemlerle birlikte 16 milyona yaklaşıyor. Her yıl 1 milyondan fazla yeni aracın trafiğe katıldığı pazarda yeni altyapı, artan talebi karşılayacak kapasiteyle planlandı. Tamamı özel sektör tarafından finanse edilecek yatırım programı kapsamında 81 ilde 249 sabit, 103 mobil araç muayene istasyonu ve 900 muayene hattı kurulacak. Şartnamede 75 olarak öngörülen mobil istasyon sayısı, hizmete erişimi artırmak amacıyla ilk aşamada 103’e çıkarıldı. Mobil istasyon sayısı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın değerlendirmeleri ve sahadaki ihtiyaçlar doğrultusunda ilerleyen dönemde artırılabilecek.
Yeni dönemde araç muayene süreçleri yapay zekâ destekli görüntü işleme, çok noktalı kamera altyapısı ve lazer tarama teknolojileriyle desteklenecek. Randevu, bilgilendirme ve sonuç görüntüleme süreçleri dijital kanallar üzerinden yürütülürken, manuel işlemler en aza indirilecek. Böylece daha hızlı, daha güvenilir ve daha verimli bir hizmet altyapısı oluşturulması hedefleniyor.
